Qytet i lashte dhe nje nga portet kryesore te Shqiperise.Ndodhet ne jugperendim te vendit,buze Adriatikut.
Ne lashtesi njihej me emrin Aulon.Gjurmet me te hershme i takojne shek. VI p.k. Ne shek. IV rrethohet me muri guri te latuar.
Duke qene nje nyje e rrugeve tokesore e detare,i njohur per veren,ullinjte e kripen,u be porti kryesor i Ilirise pas renies se Apolonise e Orikumit.Ne mesjete fatet e qytetit lidhen me keshtjellen e Kanines.Me 1081 u pushtua nga normanet,me 1205 nga Venediku,pastaj kaloi ne sundimin e Hohenshtaufeve gjermane dhe me 1272 u perfshi ne mbreterine e Arberise.Ne shek. V. u be nje qender e lulezuar tregtare e zejtare,si despotat me vete.Kaloi ne shek. XIV nen sundimin e Balshajve.Ishte e degjuar per punimin e hekurit,te shpatave,te mendafshit.per nxerrjen e kripes etj.Osmanet e pushtuan me 1417,ishte i pari port i pushtuar prej tyre ne Adriatik.Ne shekujt e mepasem ishte qender sanxhaku.Me 1531 sulltan Sulejmani me guret e Aulones ndertoi nje kala afer detit (ne vendin e stadiumit te sotem) me trajte 8-kendeshe,e pershtatur per artileri.Brenda kishte kulla 7-kateshe e banesa.Mendohet se eshte projektuar nga arkitekt Sinani,ashtu si dhe Xhamia e Muradies (1542).Ne shek. XVII-XVIII qyteti u be perseri nje qender e rendesishme ekonomike-tregtare dhe port eksporti e importi.Ali Pasha e mori me 1812.
Vlora ishte kryeqyteti i pare i Shqiperise se pavarur.Me 28.12.1912 ketu Kuvendi Kombetar shpall Pavaresine dhe formoi qeverine me Ismail Qemalin ne krye.Por ne dhjetor 1914 u pushtua nga italianet.Me 1920 u krijua komiteti "Mbrojtja Kombetare",i cili organizoi forcat qe moren pjese ne Luften e Vlores dhe pushtuesit italiane te thyer u detyruan te pranojne terheqjen me 2.9.1920.Qyteti kishte 4.000 banore,ai vijoi te ishte vater e levizjes atdhetare e demokratike.Me rastin e varrimit te Avni Rustemit me 30.4.1924,u ngrit komiteti i cili organizoi kryengritjen e cila coi ne Revolucionin e Qershorit 1924.Ne nentor u hap shkolla e mesme tregtare.U clirua me 15.10.1944.
Vlora